Data publikacji: 13 stycznia, 2026

Zastosowanie ostropestu plamistego w żywieniu drobiu

Ostropest plamisty w żywieniu drobiu 

Ostropest plamisty (Silybum marianum) od wielu lat ceniony jest w lecznictwie ze względu na zawartość sylimaryny – kompleksu substancji o silnym działaniu ochronnym na wątrobę. W ostatnich latach rośnie również zainteresowanie jego zastosowaniem w żywieniu drobiu, gdzie pełni zarówno funkcję dodatku prozdrowotnego, jak i wartościowego składnika paszowego.

Wartość biologiczna i skład ostropestu

Nasiona ostropestu charakteryzują się wysoką zawartością tłuszczu (ok. 25–30%), białka oraz włókna surowego. Najcenniejszym składnikiem surowca jest jednak sylimaryna, która wykazuje właściwości hepatoprotekcyjne (chroniące wątrobę), przeciwutleniające i detoksykacyjne (oczyszczające). Dzięki temu roślina ta jest szczególnie wartościowa w intensywnych systemach produkcji, gdzie wątroba ptaków jest silnie obciążana szybkim tempem wzrostu lub wysoką nieśnością.

Wpływ ostropestu na zdrowie i funkcjonowanie układu pokarmowego

Sylimaryna stabilizuje błony komórkowe hepatocytów, wspiera regenerację tkanek wątrobowych oraz neutralizuje wolne rodniki. U drobiu chroni to narządy metaboliczne przed uszkodzeniami wynikającymi ze stresu oksydacyjnego, wysokich temperatur czy obecności toksyn w paszy. Dodatkowo struktura włókna ostropestu sprzyja prawidłowej perystaltyce jelit, co poprawia trawienie i ogólną kondycję ptaków.

Korzyści produkcyjne u kur niosek i brojlerów

W żywieniu kur niosek ostropest pozytywnie wpływa na metabolizm tłuszczów, co przekłada się na stabilność nieśności oraz jakość skorup jaj. U brojlerów dodatek tego surowca może poprawiać tempo wzrostu, wskaźnik wykorzystania paszy (FCR) i odporność na czynniki stresowe. Zauważono również, że suplementacja sylimaryny łagodzi skutki działania aflatoksyn*, wspierając naturalne mechanizmy oczyszczające organizmu.

Formy podawania i zalecane dawki

W praktyce najczęściej stosuje się:

  • mielone nasiona ostropestu,
  • makuch poekstrakcyjny,
  • ekstrakty sylimaryny,
  • olej z ostropestu.

Typowy poziom dodatku w mieszankach pełnoporcjowych wynosi 0,5–2%, przy czym u młodych ptaków stosuje się nieco niższe dawki. Preparaty standaryzowane na sylimarynę wymagają mniejszej ilości ze względu na koncentrację substancji aktywnych. Wprowadzając ostropest do żywienia, warto robić to stopniowo, aby uniknąć nagłych zmian w strukturze dawki pokarmowej.

Znaczenie w gospodarstwach i profilaktyce zdrowotnej

Ostropest plamisty sprawdza się jako naturalny sposób wspierania zdrowia stada w gospodarstwach przydomowych, gdzie ograniczone jest stosowanie syntetycznych dodatków. Jego właściwości przeciwutleniające wzmacniają odporność ptaków, a olej z nasion dostarcza cennych kwasów tłuszczowych, poprawiających kondycję upierzenia i ogólny wygląd zwierząt.

Wnioski

Ostropest plamisty to wszechstronny składnik pasz, który wspomaga funkcje wątroby, poprawia wyniki produkcyjne i wzmacnia odporność drobiu. Jego zastosowanie jest szczególnie wartościowe w warunkach intensywnej produkcji, gdzie organizm ptaków narażony jest na stres i duże obciążenia metaboliczne. Odpowiednie dawkowanie i właściwa forma podania sprawiają, że ostropest może stać się cennym elementem nowoczesnych strategii żywienia drobiu.

* Aflatoksyny to metabolity grzyba pleśniowego, głównie Aspergillus flavus. Grupa ta należy do mykotoksyn – toksycznych substancji chemicznych. Spożywanie żywności skażonej pleśnią, ma negatywny wpływ na zdrowie nasze, jak i zwierząt.

Autor: Katarzyna Asman

doktorantka nauk zootechnicznych na SGGW, magister inżynier zootechniki, od wielu lat związana z przemysłem drobiarskim, ekspert w żywieniu drobiu. W codziennej pracy łączy doświadczenie praktyczne z wiedzą naukową.